مراقبتهای بعد از درمان ریشه (عصبکشی)
درمان ریشه یا عصبکشی یکی از روشهای مؤثر برای حفظ دندانهایی است که پالپ آنها به دلیل پوسیدگی عمیق، ضربه یا عوامل دیگر دچار التهاب یا عفونت شده است. در این درمان، بافت آسیبدیده داخل دندان خارج شده، کانالهای ریشه پاکسازی و ضدعفونی میشوند و سپس با مواد مخصوص پر و مهروموم میشوند.
پس از درمان ریشه، رعایت چند نکته ساده میتواند به کاهش ناراحتی و محافظت از دندان تا زمان ترمیم نهایی کمک کند.
مراحل درمان ریشه به طور خلاصه
درمان ریشه معمولاً با بیحسی دندان شروع میشود. سپس دندانپزشک به کانالهای ریشه دسترسی پیدا کرده و بافت پالپ آسیبدیده یا عفونی را خارج میکند. کانالها با ابزارهای مخصوص پاکسازی، شکلدهی و ضدعفونی شده و در نهایت با مواد مناسب پر و مهروموم میشوند.
در بعضی دندانهای عفونی یا دارای شرایط خاص، ممکن است درمان در چند جلسه انجام شود و بین جلسات دارو و پانسمان موقت داخل دندان قرار گیرد.
آیا درد بعد از درمان ریشه طبیعی است؟
بله. احساس درد، حساسیت یا ناراحتی خفیف بعد از درمان ریشه در بسیاری از افراد طبیعی است.
مراحل درمان ریشه، از جمله پاکسازی، شکلدهی و شستوشوی کانالها، میتواند برای مدت کوتاهی بافتهای اطراف انتهای ریشه را تحریک کرده و باعث ایجاد التهاب شود. به همین دلیل ممکن است بعد از برطرف شدن بیحسی، دندان هنگام جویدن یا لمس کردن حساس باشد.
این ناراحتی معمولاً طی چند روز کاهش پیدا میکند. در دندانهایی که قبل از درمان دچار عفونت یا التهاب شدید بودهاند، ممکن است درد و حساسیت بعد از درمان بیشتر باشد.
برای کنترل درد میتوانید در صورت نداشتن منع مصرف، از مسکنهای معمول در دسترس طبق دستور مصرف دارو استفاده کنید. داروهایی مانند فارژزیک، نوافن یا ژلوفن میتوانند برای کنترل درد مورد استفاده قرار گیرند.
اگر درد بسیار شدید باشد یا با مسکنهای معمول کنترل نشود، با کلینیک تماس بگیرید تا در صورت نیاز، مسکن مناسبتر یا مسکن تزریقی برای شما تجویز شود.
نکته مهم این است که درد باید بهتدریج کاهش پیدا کند. اگر درد به جای بهتر شدن، شدیدتر شود یا همراه با تورم، تب و سایر علائم غیرطبیعی باشد، لازم است دندان مجدداً توسط دندانپزشک بررسی شود.
عفونت دندان و درمان ریشه
وقتی پالپ دندان عفونی میشود، باکتریها میتوانند از طریق کانال ریشه به بافتهای اطراف انتهای ریشه منتقل شوند. در صورت درمان نشدن، این عفونت ممکن است باعث ایجاد آبسه، تورم، درد و آسیب به استخوان اطراف دندان شود.
درمان ریشه با پاکسازی و ضدعفونی کانالها، منبع اصلی عفونت را از داخل دندان حذف میکند. با این حال، بافتهای اطراف ریشه ممکن است به دلیل عفونت قبلی تا مدتی ملتهب باقی بمانند و به همین دلیل بعد از درمان نیز مقداری درد یا حساسیت وجود داشته باشد.
مراقبتهای بعد از عصبکشی
- تا یک ساعت چیزی نخورید
- اگر روی دندان پانسمان یا ترمیم موقت قرار گرفته است، بهتر است حدود یک ساعت چیزی نخورید تا ماده ترمیمی فرصت کافی برای سفت شدن داشته باشد.
- همچنین تا زمانی که اثر بیحسی برطرف نشده، هنگام خوردن و آشامیدن احتیاط کنید تا لب، گونه یا زبان خود را گاز نگیرید.
- با دندان درمانشده غذای سفت نجوید
- تا زمان انجام ترمیم نهایی، از جویدن غذاهای بسیار سفت، یخ و مواد چسبنده با دندان درمانشده خودداری کنید. دندان پس از درمان ریشه، بهخصوص اگر مقدار زیادی از ساختار آن به دلیل پوسیدگی یا ترمیمهای قبلی از دست رفته باشد، ممکن است در برابر شکستگی آسیبپذیرتر باشد.
- بهداشت دهان را ادامه دهید
- مسواک زدن و استفاده از نخ دندان را طبق معمول ادامه دهید، مگر اینکه دندانپزشک دستور دیگری داده باشد.
- داروها را طبق دستور مصرف کنید
- در صورت تجویز دارو، آن را مطابق دستور دندانپزشک مصرف کنید. توجه داشته باشید که آنتیبیوتیک برای همه دندانهای درمان ریشهشده لازم نیست و مصرف آن باید بر اساس شرایط بیمار و تشخیص دندانپزشک باشد.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
اگر هر یک از موارد زیر ایجاد شد، بهتر است با دندانپزشک خود تماس بگیرید:
- درد شدید یا مداوم
- افزایش درد پس از گذشت چند روز
- تورم لثه یا صورت
- تب یا احساس ناخوشی عمومی
- احساس بلند بودن دندان هنگام بستن فک
- شکستن یا خارج شدن پانسمان یا ترمیم موقت
- در صورت ایجاد تورم قابل توجه یا علائم شدید، مراجعه به دندانپزشک را به تأخیر نیندازید.
ترمیم دندان بعد از درمان ریشه را به تأخیر نیندازید
درمان ریشه پایان درمان دندان نیست. پس از اتمام عصبکشی، دندان باید در زمان مناسب با یک ترمیم مناسب محافظت شود.
نوع ترمیم به میزان تخریب دندان، محل قرارگیری آن و مقدار بافت سالم باقیمانده بستگی دارد و ممکن است شامل کامپوزیت، آمالگام، آنله یا روکش باشد.